سياهان زنگى جان به جان آفرين تسليم كرده بودند و گرزهاى نقره‌يى نيز احتمالا به سكه تبديل شده بود و اندرونى قديمى را خراب كرده بودند و بازار عيش‌خانه نيز با وجود انيس الدوله زن سوگلى شاه ، چندان رونقى نداشت . در آن زمان بر خلاف پيشينيان كه همسران متعدد را هرجا كه در دسترس بود جاى مىدادند ، براى زنان ناصر الدين شاه ساختمان‌هاى راحت‌ترى اختصاص داده بودند . به تالار عمده‌ى نارنج‌خانه پرده‌يى آويخته‌اند كه در آن تصاوير صورت زن‌هاى مختلف با رنگ‌هاى گوناگون بافته شده است . اين نقش و نگار مبتذل با كنده‌كارى ماهرانه‌ى درها و منبت‌كارى ظريف تخته‌بندى كف اتاق هيچ هماهنگى ندارد . پنج چلچراغ بزرگ ، از بلور بوهم « 1 » ، به سقف آويزان است . تابلوهايى كه براى تزيين اين تالار به كار رفته است ، همه را با سليقه‌ى خاص از آثار مكتب نقاشى بلژيك انتخاب كرده‌اند مانند تابلوهاى گوسفندان اثر دوبول « 2 » ، كرانه‌ى زويدكت « 3 » اثر موزن « 4 » و حول‌وحوش بروكسل اثر ورهيدن « 5 » . روى ميز خاتم‌كارى شده‌يى صحنه‌يى از شكار شيرها را مجسم كرده‌اند ؛ اما ديدنىتر و جالب‌تر از همه يك كره‌ى جغرافيايى است كه تماما از طلا ساخته شده و روى آن اقيانوس‌ها و قاره‌ها و جزاير هركدام با سنگ‌هاى قيمتى خاصى نشان داده شده است : درياها با زمرد ، هند با لعل كبود ، افريقا با ياقوت ، ايران با فيروزه ، فرانسه و انگلستان با الماس . . . ضمنا نام‌هاى نقاط جغرافيايى نيز با برليان ترسيم شده است . اين كره كه در دنيا بىنظير است ، براى ناصر الدين [ شاه ] بيش از هشت ميليون فرانك تمام شده . در اين تالار باز هم سنگ‌هاى قيمتى ديگرى وجود دارد . ياقوت درشتى به شكل دماوند - آخرين جواهرى كه در اثر شكنجه‌هاى آغا محمدخان از شاهرخ بخت برگشته ستانده شده - و الماسى كه به علامت تهران است و از جنازه‌ى اشرف ، آخرين سلطان از افاغنه ، به دست آمده و به وسيله يك نفر بلوچ به شاه طهماسب دوم اهدا شده است . اتاق بلور نيز نظير نارنج‌خانه مركب از يك تالار بزرگ است و اتاق‌هاى كوچك متعددى به درون آن باز مىشود . هيچ اتاقى به منظورى خاص و ثابت ساخته نشده است و هر شب رختخواب شاه را در يكى از آنها آماده مىكنند ، همچنين شاه غذاى خود را

--> ( 1 ) . Boheme ( 2 ) . de Beulh ( 3 ) . Zuydcot ( 4 ) . Musin ( 5 ) . Verheyden